Ετικέτα: Πληροφόρηση

Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη – Ν. 5293/2026

Ο νέος νόμος για τη μείωση της γραφειοκρατίας με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», εισάγει 14 ριζικές παρεμβάσεις με σκοπό την απλοποίηση των συναλλαγών και την κατάργηση των περιττών πιστοποιητικών.

Ο νέος νόμος για τη μείωση της γραφειοκρατίας, που παρουσιάστηκε ως νομοθετική πρωτοβουλία με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες», εισάγει 14 ριζικές παρεμβάσεις με σκοπό την απλοποίηση των συναλλαγών και την κατάργηση των περιττών πιστοποιητικών.

Κύριες Αλλαγές και Άξονες του Νόμου

  • Αντικατάσταση δικαιολογητικών: Οι πολίτες μπορούν πλέον να ολοκληρώνουν τις συναλλαγές τους με το Δημόσιο προσκομίζοντας μια απλή υπεύθυνη δήλωση αντί για πολλαπλά έγγραφα.
  • Αυστηρές ποινές για ψευδείς δηλώσεις: Για την αποφυγή εξαπάτησης, η κατάθεση ψευδούς δήλωσης επιφέρει άμεση ανάκληση της διοικητικής πράξης και διοικητικά πρόστιμα από 2.000 έως 50.000 ευρώ.
  • Αρχή «Μόνον Άπαξ» (Once-Only): Θεσπίζεται η αυτόματη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των υπηρεσιών, ώστε ο πολίτης να μην χρειάζεται να προσκομίζει έγγραφα που το κράτος διαθέτει ήδη.
  • Πλατφόρμα CRM: Ενσωματώνεται ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης σχέσεων με τον πολίτη (CRM) στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την κεντρική παρακολούθηση όλων των αιτημάτων από το gov.gr, τα ΚΕΠ ή τα τηλεφωνικά κέντρα.
  • Επιτάχυνση επενδύσεων: Παράλληλα, το Υπουργείο Ανάπτυξης εισήγαγε ρυθμίσεις για ταχύτερες αδειοδοτήσεις και μείωση των διοικητικών βαρών στις επιχειρήσεις.
Το άρθρο 3 του Νόμου 5293/2026 εισάγει μια θεμελιώδη αλλαγή, καθώς τροποποιεί τον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (Ν. 2690/1999) και καθιερώνει την καθολική αντικατάσταση των δημόσιων εγγράφων με μια απλή υπεύθυνη δήλωση.
Οι βασικές προβλέψεις για τη μείωση και την κατάργηση των δικαιολογητικών περιλαμβάνουν:

1. Αντικατάσταση με Υπεύθυνη Δήλωση (Ν. 1599/1986)

Όταν για μια διαδικασία απαιτούνται πιστοποιητικά, βεβαιώσεις ή δικαιολογητικά που τηρούνται ήδη σε αρχεία του Δημοσίου (π.χ. Δήμοι, Περιφέρειες, ΝΠΔΔ), ο πολίτης ή το νομικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα να αντικαταστήσει το σύνολο ή μέρος αυτών με μια υπεύθυνη δήλωση. Αυτό εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου τα έγγραφα δεν μπορούν ακόμη να αντληθούν αυτόματα από την υπηρεσία μέσω ψηφιακής διαλειτουργικότητας. [3, 4]

2. Αυτεπάγγελτη Αναζήτηση σε Δεύτερο Χρόνο

Η αρμόδια δημόσια υπηρεσία είναι υποχρεωμένη να δεχτεί την υπεύθυνη δήλωση και να εκδώσει τη διοικητική πράξη ή να προχωρήσει το αίτημα. Στη συνέχεια, η ίδια η υπηρεσία αναλαμβάνει να αναζητήσει αυτεπάγγελτα τα επίσημα έγγραφα από τον φορέα που τα εκδίδει.

3. Αυστηρές Προθεσμίες για τους Φορείς

  • Εντός 1 μηνός: Οι δημόσιοι φορείς στους οποίους γίνεται η αυτεπάγγελτη αναζήτηση υποχρεούνται να αποστείλουν τα έγγραφα στην υπηρεσία που τα ζήτησε.
  • Εντός 1 μηνός (μετά την έκδοση): Αν η προθεσμία παρέλθει χωρίς απάντηση, η αρμόδια υπηρεσία προχωρά υποχρεωτικά στον έλεγχο ακρίβειας της υπεύθυνης δήλωσης με άλλα μέσα.

4. Δικλείδες Ασφαλείας & Κυρώσεις

Για να διασφαλιστεί ότι το σύστημα δεν θα υποστεί κατάχρηση, ο νόμος ορίζει ότι αν μετά από έλεγχο η υπεύθυνη δήλωση αποδειχθεί ανακριβής ή ψευδής, επιβάλλονται άμεσα:
  • Ανάκληση της διοικητικής πράξης που εκδόθηκε.
  • Διοικητικό πρόστιμο από 2.000€ έως 50.000€, ανάλογα με το οικονομικό ή διοικητικό όφελος που προσπάθησε να αποκομίσει ο παραβάτης.
  • Καταλογισμός και επιστροφή κάθε ποσού ή δαπάνης που τυχόν καταβλήθηκε αχρεωστήτως στον πολίτη.
Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε τον Μάιο του 2026 δύο εξαιρετικά σημαντικές εγκυκλίους για την άμεση εφαρμογή των βασικών άρθρων του Νόμου 5293/2026.
Οι εγκύκλιοι αυτές καθορίζουν τον ακριβή τρόπο λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιών:

1. Πρώτη Εγκύκλιος (ΔΙΔΔΔΗ/Φ.17/8084/15-6-2026): Αντικατάσταση Δικαιολογητικών

Η εγκύκλιος αυτή εξειδικεύει την εφαρμογή του άρθρου 3 και υποχρεώνει τη δημόσια διοίκηση να αποδέχεται υπεύθυνες δηλώσεις αντί για επίσημα πιστοποιητικά:
  • Κατάργηση προσκόμισης γνωστών εγγράφων: Ξεκαθαρίζεται ότι οι πολίτες δεν θα χρειαστεί ξανά να προσκομίσουν έγγραφα όπως ληξιαρχικές πράξεις γάμου, αντίγραφα πτυχίων, απολυτήρια στρατού ή πιστοποιητικά εγγυτέρων συγγενών.
  • Υποχρέωση αποδοχής: Όλες οι υπηρεσίες του Δημοσίου, οι ΟΤΑ (Δήμοι/Περιφέρειες) και τα ΝΠΔΔ υποχρεούνται νομικά να κάνουν δεκτή την υπεύθυνη δήλωση.
  • Άμεση έκδοση πράξης: Αν από το αίτημα δεν προκαλείται οικονομική δαπάνη για το κράτος, η υπηρεσία εκδίδει αμέσως την απόφαση και ψάχνει τα δικαιολογητικά εκ των υστέρων.

2. Δεύτερη Εγκύκλιος (ΔΙΔΑΔ/Φ.69/282/οικ.8587/22-5-2026): Ψηφιακή Ενημέρωση Ωραρίων

Η εγκύκλιος αυτή αφορά το άρθρο 7 του νόμου, το οποίο εισάγει το νέο άρθρο 5Β στον Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας:
  • Υποχρεωτική ανάρτηση ωραρίων: Κάθε δημόσιος φορέας οφείλει να έχει διαρκώς αναρτημένα στην ιστοσελίδα του τα ωράρια λειτουργίας του.
  • Ειδικές κατηγορίες: Πρέπει να αναγράφονται ξεχωριστά και με σαφήνεια τα ωράρια υποδοχής του κοινού, των δικηγόρων, καθώς και άλλων επαγγελματιών.

Επόμενο Βήμα: Πλατφόρμα politis.gov.gr

Σε συνέχεια αυτών των εγκυκλίων, στις 4 Ιουνίου 2026, ανακοινώθηκε η έναρξη της νέας ψηφιακής πλατφόρμας politis.gov.gr, η οποία θα αποτελέσει το κεντρικό σημείο για την παρακολούθηση των αιτημάτων αυτών.

Τι είναι ο Προσωπικός Αριθμός και που μας χρειάζεται;

 

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα ψηφιακή εποχή, με τον Προσωπικό Αριθμό (ΠΑ) του πολίτη να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την απλοποίηση και την ενοποίηση των συναλλαγών με το Δημόσιο. Ο νέος αυτός μοναδικός αριθμός φιλοδοξεί να βάλει τέλος στην ταλαιπωρία της διαχείρισης πολλαπλών αριθμών, όπως ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), ο Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ), ο Αριθμός Μητρώου ΕΦΚΑ κλπ,  δημιουργώντας μια ενιαία και ασφαλή ψηφιακή ταυτότητα για κάθε πολίτη.

Τι Είναι ο Προσωπικός Αριθμός;

Ο Προσωπικός Αριθμός είναι ένας μοναδικός, 12ψήφιος αλφαριθμητικός κωδικός που θα αποδίδεται σε κάθε φυσικό πρόσωπο που δικαιούται ΑΦΜ ή ΑΜΚΑ. Η δομή του είναι σχεδιασμένη ώστε να συνδυάζει στοιχεία που ήδη γνωρίζουμε με νέα, εξατομικευμένα χαρακτηριστικά. Συγκεκριμένα, αποτελείται από:

  • Τα εννέα (9) ψηφία του Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) του πολίτη.
  • Τρία (3) επιπλέον αλφαριθμητικά στοιχεία στην αρχή. Από αυτά, τα δύο επιλέγονται από τον ίδιο τον πολίτη, ενώ το τρίτο παράγεται αυτόματα από το σύστημα.

Αυτή η δομή διασφαλίζει τη μοναδικότητα του αριθμού για κάθε άτομο και δεν μεταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Σημαντικό είναι να τονιστεί ότι ο Προσωπικός Αριθμός δεν καταργεί άμεσα τον ΑΦΜ και τον ΑΜΚΑ, αλλά λειτουργεί ως ένας ενοποιημένος αριθμός που σταδιακά θα τους αντικαταστήσει στις περισσότερες συναλλαγές.

Πώς Εκδίδεται;

Η διαδικασία έκδοσης του Προσωπικού Αριθμού είναι απλή, γρήγορη και πραγματοποιείται ψηφιακά, μέσω της ειδικής πλατφόρμας myInfo.gov.gr. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο πολίτης – ενήλικος ή ανήλικος – να έχει εκδώσει πρώτα ΑΦΜ. Ο Προσωπικός Αριθμός δεν αποδίδεται χωρίς ΑΦΜ σε καμία περίπτωση.  Ο πολίτης μπορεί να ακολουθήσει τα παρακάτω βήματα:

  1. Είσοδος στην πλατφόρμα: Η αυθεντικοποίηση γίνεται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Στη συνέχεια του αποστέλλεται SMS στο κινητό που έχει πιστοποιήσει στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας προκειμένου να υπάρχει ισχυρή ταυτοποίηση (2 επίπεδα ταυτοποίησης).
  2. Επιβεβαίωση στοιχείων: Το σύστημα εμφανίζει τα προσωπικά στοιχεία του πολίτη, όπως τηρούνται στα μητρώα του κράτους. Σε αυτό το στάδιο, ο πολίτης καλείται να τα επιβεβαιώσει.
  3. Επιλογή χαρακτήρων: Ο ενδιαφερόμενος επιλέγει τους δύο από τους τρεις αλφαριθμητικούς χαρακτήρες που θα προηγούνται του ΑΦΜ του.
  4. Ολοκλήρωση έκδοσης: Με την οριστικοποίηση της επιλογής, ο Προσωπικός Αριθμός εκδίδεται και είναι άμεσα διαθέσιμος στον πολίτη.

Για τους πολίτες που δεν είναι εξοικειωμένοι με τις ψηφιακές διαδικασίες, η έκδοση του Προσωπικού Αριθμού μπορεί να πραγματοποιηθεί και στα Κέντρα Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΚΕΠ).

Πού Είναι Χρήσιμος ο Προσωπικός Αριθμός;

Ο Προσωπικός Αριθμός αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και στη διευκόλυνση της καθημερινότητας του πολίτη. Η χρησιμότητά του εκτείνεται σε πολλούς τομείς:

  • Ενιαία Ταυτοποίηση: Ο ΠΑ θα λειτουργεί ως το μοναδικό “κλειδί” για την ταυτοποίηση του πολίτη σε όλες τις συναλλαγές του με φορείς του Δημοσίου, είτε πρόκειται για την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους δήμους ή οποιαδήποτε άλλη δημόσια υπηρεσία.
  • Καταπολέμηση της Γραφειοκρατίας: Η χρήση ενός και μόνο αριθμού θα μειώσει σημαντικά τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και θα επιταχύνει τις διαδικασίες, καταργώντας την ανάγκη προσκόμισης φωτοαντιγράφων ταυτότητας ή άλλων εγγράφων που πιστοποιούν διαφορετικούς αριθμούς μητρώου.
  • Βελτιωμένες Ψηφιακές Υπηρεσίες: Η διαλειτουργικότητα που επιτυγχάνεται μέσω του ΠΑ θα επιτρέψει στο κράτος να παρέχει πιο ολοκληρωμένες και εξατομικευμένες ψηφιακές υπηρεσίες στους πολίτες.
  • Διόρθωση Λαθών στα Μητρώα: Η διαδικασία έκδοσης του ΠΑ δίνει την ευκαιρία για την επισκόπηση και τη διόρθωση τυχόν λαθών ή ασυνεπειών που υπάρχουν στα στοιχεία των πολιτών στα διάφορα κρατικά μητρώα.
  • Ενσωμάτωση στις Νέες Ταυτότητες: Ο Προσωπικός Αριθμός θα αναγράφεται στις νέες ταυτότητες, καθιστώντας τις ένα ακόμα πιο ισχυρό και ολοκληρωμένο έγγραφο ταυτοποίησης.

Σε βάθος χρόνου, προβλέπεται η επέκταση της χρήσης του Προσωπικού Αριθμού και στον ιδιωτικό τομέα, όπως σε τράπεζες και τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, απλοποιώντας περαιτέρω τις συναλλαγές σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας. Η καθιέρωση του Προσωπικού Αριθμού αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς ένα πιο σύγχρονο, αποτελεσματικό και φιλικό προς τον πολίτη κράτος.

Ηλεκτρονική η διεξαγωγή διαγωνισμών του ΑΣΕΠ – Εγκύκλιος ΥΠΕΣ

Κανονικά θα πραγματοποιηθούν οι διαδικασίες προσλήψεων προσωπικού ορισμένου ή αορίστου χρόνου.

Με εγκύκλιο που εξέδωσε σήμερα ο υπουργός Εσωτερικών κ. Τάκης Θεοδωρικάκος καθίσταται σαφές ότι τα μέτρα προστασίας από τον κορωνοϊό δεν θα επηρεάσουν τη διεξαγωγή διαγωνισμών που έχουν ανακοινωθεί για προσλήψεις μέσω του ΑΣΕΠ.

Στην εγκύκλιο του υπουργού Εσωτερικών προβλέπεται ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέτουν όλα τα δικαιολογητικά ηλεκτρονικά. Η εγκύκλιος καθιστά σαφές ότι σε περίπτωση που δεν καταστεί δυνατόν οι ενδιαφερόμενοι να προμηθευθούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες, οι φορείς που έχουν προκηρύξει θέσεις, θα μπορούν να κάνουν δεκτές αιτήσεις με υπεύθυνη δήλωση του ενδιαφερομένου και αποδεικτικό της ηλεκτρονικής αίτησης για το κάθε δικαιολογητικό. Η εγκύκλιος αφορά τον αριθμό των προκηρύξεων που έχουν εγκριθεί από το ΑΣΕΠ αλλά και όσες βρίσκονται στη διαδικασία έγκρισης. Επίσης, και οι ενστάσεις οι οποίες τυχόν θα υποβληθούν από τους ενδιαφερομένους, και οι οποίες εξετάζονται από το ΑΣΕΠ, μπορούν να κατατίθενται ηλεκτρονικά.

Επίσης η εγκύκλιος αναφέρεται και στην μη αναστολή των διαδικασιών επιλογής υπηρεσιακών γραμματέων και προϊσταμένων οργανικών μονάδων, την εφαρμογή βεβαιώσεων κίνησης στο hr.apografi.gov.gr αλλά και αλλά υπηρεσιακά θέματα.

Όλη η εγκύκλιος βρίσκεται στη Διαύγεια εδώ.